SAĞLIKLI BESLENME
" Sağlıklı Kilo " kendimizi fizyolojik, sosyolojik, psikolojik ve zihinsel olarak tam bir iyilik halinde hissettiğimiz ağırlık ölçümüzdür. O halde " Sağlıklı Kilo " da olmak için hangi besinleri ne kadar tüketmeliyiz? Yaşam tarzımız ve alışkanlıklarımız ile beslenmemiz arasındaki dengeyi nasıl oluşturmalıyız? Tükettiğimiz besinlerin bize sağladığı kazanımlar nelerdir? Bazı hastalıklara yakalanma riskini beslenme alışkanlıkları değiştirilerek düşürebilir mi? Yemeklerimizi pişirirken nelere dikkat edilmeli? Aynı kiloda olmamıza rağmen eski giysilerimiz neden dar geliyor? Ağırlığımız ne kadar olmalı? " Sağlıklı Kilo " oluşturmanın yolları nelerdir? Bunun gibi birçok sorunun yanıtını aramak zor gelebilir. Aslında "Sağlıklı Kilo" ya ulaşabilmek dolayısıyla yaşam kalitemizi artırmak için biraz çaba sarf etmek yeterli.
Uzmanlar, beslenme ile ilgili kararların daha sağlıklı ve uzun yaşamamıza yardımcı olduğu konusunda hemfikirler. Yiyeceklerin doğru seçimi ve düzenli egzersizin kanser, diyabet, kalp ve böbreklerle ilgili hastalıklara yakalanma olasılığını azalttığı, hamilelik döneminde yanlış beslenmenin bebeğin sağlığını olumsuz etkileyebileceği bilinmektedir. Tıp bilimi birçok hastalığın bileşiminden oluşan metabolik sendrom ile obezite ilişkisini açıklamış ve tedavinin en önemli başlangıcı olarak kişiye göre beslenme planının oluşturularak kalori alımının yönetilmesi ve egzersiz oranlarının artırılmasını öngörmüştür. Ancak pek çoğumuz kilolarımızdan kurtulmayı daha çok estetik açıdan güzel görünmek için isteriz. Estetik açıdan kazancımız bir yana, " Sağlıklı Kilo " bazı kronik hastalıkların riskini azatlığını biliyor muyuz?
BUNLARI BİLİYOR MUYUZ?
- 10 kg kilo kaybı ile ( eğer sağlıklı kilomuzun çok üstünde vücut ağırlığına sahip isek)ölüm riskimiz % 20 oranında azaldığını,
- 10 kg’ lık bir kilo kaybının büyük tansiyonumuzda 1 cmHg, küçük tansiyonumuzda ise 2 cmHg olası olduğunu,
- Şeker hastalığımız varsa 10 kilonun verilmesi ile kan şekeri değerimizin % 50 oranında azaldığını,
- 1 kg zayıflama ile total kolesterol düzeyinde, kan yağında ( trigliserit ), kötü kolesterol olarak adlandırdığımız LDL kolesterol düzeylerinde hatırı sayılır bir düşme olduğunu,
- Kilo verdiğimizde kan dolaşımımızın düzene girdiğini ve kalp krizi riskimizin azaldığını .
DOĞRU, SAĞLIKLI KİLO VERMEDE AMAÇ VÜCUDUMUZUN YAĞ YÜZDESİNİ AŞAĞI ÇEKMEKTİR.
Vücudumuz kabaca (iskeletimiz haricinde) kas, su ve yağdan oluşmaktadır. Aşırı kilo alma sonucunda vücudumuzdaki denge bozularak yağ dokumuz artmaktadır. Yağ dokunun artması hastalıklara zemini oluşturmaktadır. Bizim kilo vermekte amacımız bu fazla olan yağ oranını normal düzeye çekmek, bir yandan da kas ve su kaybını en aza indirmek olmalıdır.
TEKDÜZELİKTEN KAÇINMALIYIZ, DİYETİNİZ PARMAK İZİ KADAR ÖZEL OLMALIDIR.
Bir diğer yapılan yanlış ise, diyetin kişiye özgü olduğu unutulmasıdır. Tahmin edebileceğiniz gibi size uygun diyet genetik kodumuzdaki farklılık gibi, parmak iziniz gibi size özgün, özel fizyolojik durumlarınıza uygun, optimal düzeyde besin ve besin öğesi ihtiyacınızı karşılayan özellikte olmalıdır.
SAĞLIKLI DİYETTE ÜÇ ALTIN KURAL
1. Düşük kalorili ve hızlı kilo verdirici olmamalıdır.
2. Vitamin ve mineral ihtiyacımızı karşılamalıdır.
3. Sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırmalıdır.
SAĞLIKLI KİLO İÇİN;
1. Yemek saatlerimizin belirli olması ve bu saatlere sadık kalmamız,
2. Kesinlikle öğün atlamamız,
3. Porsiyonlarımızın ve tabaklarımızın gereğinden büyük olmaması (özellikle dışarıdaki öğünlerimizde dikkat edelim) ,
4. Yemek sırasında su tüketimimizi artırmamız,
5. Yiyecek alışverişine tok karnına gitmemiz,
6. Günlük su tüketimimizi artırmamız (bunu denetlemek için idrar rengimiz koyu sarı ise su tüketimimiz yeterli değil, eğer idrar rengimiz açık sarı ise su tüketiminiz yeterli anlamına gelmektedir),
7. Rafine edilmiş, işlenmiş ürünlerden uzak durmamız,
8. Çiğ sebze tüketimimizi artırmamız, kuru baklagil yemeklerini tüketmeye özen göstermemiz,
ÖNEMLİDİR.
Dyt. Nebahat KESKİN